Kategorie:

zaawansowane

Krynica - Zdrój

Pośród górskich dolin Beskidu Sądeckiego skryła się Krynica- Zdrój, zwana perłą polskich uzdrowisk. Niepowtarzalny klimat tworzą stylowe pensjonaty, zaciszne tereny zielone i deptak przed Domem Zdrojowym. Kuracjusze przechadzają się tu między pijalnią wód a sanatoriami lub przysłuchują się orkiestrze zdrojowej, która latem codziennie daje koncerty. Mogą też uczestniczyć w wielu ważnych wydarzeniach kulturalnych, z których słynie
ta miejscowość.


Historia
Krynickie wody mineralne znane są już od XVII w. Zaczątkiem uzdrowiska był wybudowany w 1794 r. „Mały Domek”, który 10 lat później stał się pierwszym zakładem kąpielowym. W 1807 r. Krynicę oficjalnie uznano za zdrojowisko. Dopóki w 1856 r. walorów bijących tu z głębi ziemi wód mineralnych nie rozpropagował Józef Dietl, była ona tylko niewielką łemkowską wioską. Dietl, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i zasłużony prezydent Krakowa, zwany jest ojcem polskiej balneologii. Dzięki niemu w Krynicy powstały liczne obiekty uzdrowiskowe, jak Stare Łazienki, Dom Zdrojowy, Pijalnia Główna i deptak oraz pijalniach, przede wszystkim w Pijalni Głównej. Przed wejściem do nowoczesnego obiektu bije „Zdrój Główny”, symbol uzdrowiska krynickiego. W pijalni można poza nim pić wody ze źródeł „Jan”, „Zuber”, „Tadeusz” i „Słotwinka”. Tę ostatnią popijać można również w Parku Słotwińskim. Znajdująca się tam pijalnia Słotwinka z 1863 r. to najstarszy budynek w Krynicy-Zdroju, oryginalnie ustawiony w 1806 r. przy deptaku w centrum uzdrowiska, w miejscu gdzie dziś stoi Pijalnia Główna. Trzecia pijalnia to drewniany pawilon Jan z 1923 r. Tu korzystać można ze zdrojów „Józef” i „Jan”.

Oferta kulturalna
Pobyt w Krynicy nie musi ograniczać się do kuracji, gdyż  atrakcji turystycznych zarówno w samym uzdrowisku, jak i w jego okolicy jest pod dostatkiem. Spacer głównym deptakiem miasta to okazja do podziwiania zabytkowych gmachów uzdrowiskowych. Wspaniale prezentuje się odremontowany Stary Dom Zdrojowy z 1889 r., wzniesiony w stylu neorenesansowym, a także Stare Łazienki Mineralne z lat 60. XIX w. i Łazienki Borowinowe z 1881r. Naprzeciwko Domu Zdrojowego stoi pawilon Pijalni Głównej z lat 70. ubiegłego wieku. Po sąsiedzku widać muszlę Teatr Modrzewiowy. Wkrótce miejscowość stała się jednym z najmodniejszych zdrojowisk. „Do wód” przyjeżdżała śmietanka towarzyska i artystyczna Polski. Bywali tu sławni malarze, Jan Matejko, Artur Grottger, pisarze i poeci, Konstanty Ildefons Gałczyński, Henryk Sienkiewicz, aktorzy Ludwik Solski i Helena Modrzejewska, i inni. Jednak z Krynicą najmocniej związany był światowej sławy śpiewak operowy Jan Kiepura. Chętnie tu wypoczywał, a nawet wybudował w uzdrowisku elegancki pensjonat: willę Patria. Poświęcony jego pamięci Europejski Festiwal im. Jana Kiepury, kierowany przez Bogusława Kaczyńskiego, to najważniejsze wydarzenie kulturalne w Krynicy, na które zjeżdżają sławni śpiewacy z całego świata. Część występów festiwalowych odbywa się na wolnym powietrzu, na deptaku uzdrowiska, nawiązując w ten sposób do obyczajów Kiepury, który występował spontanicznie w różnych miejscach publicznych.

Imprezy cykliczne

  • Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Gitarowy (styczeń)
  • Spotkania z Piosenką Turystyczną (maj)
  • Małopolskie Spotkania Taneczne (czerwiec/lipiec)
  • Dni Wokalistyki Operowej (lipiec)
  • Europejski Festiwal im. Jana Kiepury (sierpień)
  • Forum Ekonomiczne (wrzesień)

Wody mineralne
Krynickie wody mineralne pochodzą z 23 źródeł, z najpopularniejszą „Kryniczanką” na czele. Tutejsze wody to szczawy alkaliczne i wapniowo-żelaziste. Większość krynickich źródeł dostępna jest bezpłatnie w publicznych pijalniach, przede wszystkim w Pijalni Głównej. Przed wejściem do nowoczesnego obiektu bije „Zdrój Główny”, symbol uzdrowiska krynickiego. W pijalni można poza nim pić wody ze źródeł „Jan”, „Zuber”, „Tadeusz” i „Słotwinka”. Tę ostatnią popijać można również w Parku Słotwińskim. Znajdująca się tam pijalnia Słotwinka z 1863 r. to najstarszy budynek w Krynicy-Zdroju, oryginalnie ustawiony w 1806 r. przy deptaku w centrum uzdrowiska, w miejscu gdzie dziś stoi Pijalnia Główna. Trzecia pijalnia to drewniany pawilon Jan z 1923 r. Tu korzystać można ze zdrojów „Józef” i „Jan”.

Wody mineralne

  • Jan - kamica nerkowa, miażdżyca, cukrzyca
  • Józef - choroby dróg moczowych oraz nerek
  • Kryniczanka - schorzenia układu nerwowo-mięśniowego, stres, alergie, miażdżyca naczyń krwionośnych, wysoki poziom cholesterolu we krwi
  • Mieczysław - nieżyt żołądka, choroba wrzodowa, stany zapalne dróg żółciowych
  • Słotwinka - nieżyty przewodu pokarmowego, nerwice i inne choroby wynikające z niedoboru magnezu
  • Tadeusz - choroby układu krwiotwórczego, nieżyt jelit
  • Zdrój Główny - wspomaganie działanie gruczołów trawiennych, układu wegetatywnego, odczulanie
  • Zuber I, II, III oraz IV choroby wrzodowe, wysoki poziom cukru i cholesterolu we krwi

Oferta kulturalna
Pobyt w Krynicy nie musi ograniczać się do kuracji, gdyż atrakcji turystycznych zarówno w samym uzdrowisku, jak i w jego okolicy jest pod dostatkiem. Spacer głównym deptakiem miasta to okazja do podziwiania zabytkowych gmachów uzdrowiskowych. Wspaniale prezentuje się odremontowany Stary Dom Zdrojowy z 1889 r., wzniesiony w stylu neorenesansowym, a także Stare Łazienki Mineralne z lat 60. XIX w. i Łazienki Borowinowe z 1881 r. Naprzeciwko Domu Zdrojowego stoi pawilon Pijalni Głównej z lat 70. ubiegłego wieku. Po sąsiedzku widać muszlę koncertową z okresu międzywojennego z tablicą pamiątkową ku czci Jan Kiepury, a zaraz obok wznosi się Nowy Dom Zdrojowy, ukończony w 1939 r. oraz pomnik Adama Mickiewicza z 1906 r. W Krynicy można również podziwiać
arcydzieła misternej architektury drewnianej zabudowy uzdrowiskowej z 2. poł. XIX w. Warto przejść wzdłuż Bulwaru Dietla nad potokiem Kryniczanka; stoją tam urocze wille, zbudowane w tzw. stylu szwajcarskim, modnym wówczas w wielu europejskich kurortach. Wśród nich wyróżniają się domy o nazwach Biała Róża, Biały Orzeł czy Węgierska Korona, a wreszcie Romanówka. Ta ostatnia willa jest siedzibą Muzeum Nikifora. Obrazki tego cenionego malarza prymitywisty, który w rzeczywistości nazywał się Epifaniusz Drowniak (1895–1968), przedstawiają w uroczy i nieco naiwny sposób samą Krynicę i sceny z życia uzdrowiska, a także malownicze okolice Beskidu Sądeckiego z baniastymi hełmami cerkiewek i zalesionymi zboczami gór.

Oferta turystyczna
Tuż nad centrum Krynicy, na zboczach Góry Parkowej, rozciąga się park Zdrojowy. Są to doskonałe tereny spacerowe, a na szczyt, wznoszący się 741 m n.p.m., wjeżdża kolejka linowo-terenowa. Znacznie wyżej, bo na szczyt Jaworzyny Krynickiej (1114 m n.p.m.), wyjeżdża kolejka gondolowa z Czarnego Potoku. Dzięki temu Krynica znana jest nie tylko jako uzdrowisko, lecz również jako centrum sportów zimowych. Najdłuższe trasy zjazdowe i liczne wyciągi znajdują się właśnie na Jaworzynie Krynickiej, ale szusować można również w Krynicy-Słotwinach oraz w pobliskim Tyliczu. Latem również nie brak atrakcji dla amatorów aktywnego wypoczynku. W mieście znajdują się liczne obiekty sportowe (m.in. hala lodowiskosportowa, całoroczny tor saneczkowy „Sankostrada”, kryte pływalnie i „Rajskie Ślizgawki”, czyli zjeżdżalnie na Górze Parkowej), zaś w okolicach miejscowości wyznaczono wiele kilometrów szlaków pieszych i rowerowych. Na niedługi, 2,5-godzinny spacer warto wybrać się wzdłuż ścieżki dydaktycznej na Górze Parkowej. Można wspiąć się na stromą Górę Krzyżową po przeciwnej stronie miasta lub udać się na dłuższą wycieczkę prowadzącym na ten szczyt żółtym szlakiem. Wiedzie on okrężną trasą z centrum uzdrowiska na Górę Krzyżową, grzbietami wokół Słotwin na Jaworzynkę, przez Jakubik na Huzary i na Górę Parkową, skąd schodzimy do Krynicy (przejście całej trasy zajmie ok. 5 godz.). Na Jaworzynę Krynicką można nie tylko wyjechać kolejką, ale i wspiąć się szlakiem zielonym lub czerwonym; oba prowadzą obok efektownej skały zwanej Diabelskim Kamieniem. Na szczycie góry obok schroniska działa Muzeum Turystyki Górskiej. Podejście z Czarnego Potoku na Jaworzynę to minimum 2 godz. marszu pod górę. Wokół Krynicy w górskich dolinach Beskidu Sądeckiego i Niskiego odwiedzać można niewielkie wsie, niegdyś zamieszkane w większości przez Łemków. Pozostały po nich urokliwe zabytki budownictwa drewnianego, przede wszystkim piękne cerkwie z  charakterystycznymi baniastymi hełmami wieńczących je wieżyczek. W Powroźniku znajduje się cerkiew św. Jakuba z ok. 1600 r. (najstarsza w regionie!), lecz warto odwiedzić podobne obiekty także w Złockiem, Szczawniku, Jastrzębiku, Tyliczu czy Muszynce. Do atrakcji przyrodniczych zaliczają się liczne rezerwaty przyrody, m.in. Okopy Konfederackie z ciekawą florą i pozostałościami fortyfikacji z czasów konfederacji barskiej (1768–72), Las Lipowy Obrożyska, przez który poprowadzono ścieżkę dydaktyczną, Hajnik z buczyną karpacką i fragmentami borów jodłowych z drzewostanami nawet 180-letnimi i inne, bardziej oddalone od szlaków turystycznych. Sama Krynica, podobnie jak i okoliczne góry, leży w granicach Popradzkiego Parku Krajobrazowego, chroniącego walory pejzażu Beskidu Sądeckiego.

Zapraszamy na spacer po uzdrowisku! (film)

Drukuj

Zawartość plecaka

Twój plecak jest pusty